1430. Jovanka Orleanka zarobljena, predata Englezima, potom izvedena na crkveni sud, 1431. osuđena na smrt i spaljena na lomači. 1498. Italijanski dominikanski kaluđer Đirolamo Savonarola, politički i vjerski reformator u Firenci, spaljen na lomači. 1514. U Mađarskoj počela seljačka buna pod vođstvom plemića Đerđa Dosa. Četiri mjeseca kasnije ustanak ugušen, Doso ubijen. 1526. Papa Klement VII pristupio Svetoj ligi Francuske, Venecije i Milana protiv rimsko-njemačkog cara Karla … [Read more...]

337. Umro rimski car Konstantin I Veliki, prvi rimski car koji je prihvatio hrišćanstvo u Rimskom carstvu. 1455. Bitkom kod Sent Albansa, u Engleskoj, počeo tridesetogodišnji "Rat dvije ruže" između dinastija Lankaster i Jork. 1813. Rođen njemački kompozitor Rihard Vagner, reformator opere i orkestra. 1833. U Čileu je usvojen ustav kojim je data veća vlast predsjedniku, a rimokatolička vjera proglašena državnom. 1859. Rođen engleski pisac Artur Konan Dojl, proslavljeni autor … [Read more...]

2006. Crna Gora na referendumu obnovila nezavisnost. 1471. Rođen njemački slikar i graver Albreht Direr, jedan od najvećih renesansnih majstora. Izradio portrete velike umjetničke i dokumentarne vrijednosti i izvanredne gravire u drvetu i bakru, koje odlikuje precizan crtež. 1471. U londonskom zatvoru Tauer ubijen engleski kralj Henri VI, posljednji monarh iz dinastije Lankaster, svrgnut u dinastičkim borbama, nazvanim Rat ruža. Njegov lik inspirisao Vilijama Šekspira za dramu Henri VI. … [Read more...]

1347. Rimski narodni tribun Kola di Rienco proglasio Rimsku Republiku protjeravši vlastelu iz grada. Već naredne godine Rienco je bio prisiljen da napusti Rim. Njegov lik inspirisao je Riharda Vagnera za operu "Rienco". 1498. Portugalski pomorac Vasko da Gama stigao u luku Kalikat, na jugozapadu Indije, otkrivši novi morski put oko Rta dobre nade. 1506. Umro italijanski pomorac Kristofer Kolumbo, koji je na svojim putovanjima u Novi svijet otkrio Ameriku. 1639. U Parizu je umro Tomazo … [Read more...]

1535. Francuski istraživač Žak Kartije krenuo na svoje drugo putovanje u Sjevernu Ameriku, sa tri broda i 110 članova posade medju kojima su bili i dva sina indijanskog poglavice Donakone, koje je Kartije oteo na svom prvom putovanju. 1536. Izvršena smrtna presuda nad Anom Bolen, drugom ženom engleskog kralja Henrija VIII. 1568. Engleska kraljica Elizabeta I je uhapsila Meri, kraljicu Škotske. 1604. Osnovan grad Montreal u provinciji Kvebek u Kanadi. 1649. Prvi put upotrijebljen … [Read more...]

1711. Rodio se Ruđer Josip Bošković, dubrovački matematičar, astronom i filozof, jedan od najvećih naučnika svoga vremena. Živio i radio u Rimu, Milanu, Parizu i Londonu. Po njemu je nazvan jedan od kratera na Mjesecu. 1781. Španci u Kusku pogubili peruanskog revolucionara Tupaka Amarua II. 1797. Rođen je saksonski kralj Friferik August. Prva krunisana glava koja je posjetila Crnu Goru. Bio je gost Njegosev i kao pasionat flore biljezio biljke koje je tu prvi put vidio, napravio je i … [Read more...]

1510. Umro italijanski slikar Sandro Botičeli. Njegova djela "Proljeće" i "Rođenje Venere" smatraju se ovaploćenjem renesansnog duha. Po narudžbi Lorenca Medičija prvi je među italijanskim slikarima uradio ilustracije za Danteovu "Božanstvenu komediju". 1749. Rođen engleski ljekar Edvard Džener, pronalazač vakcine protiv velikih boginja. 1814. Norveška proglasila nezavisnost od Švedske i usvojla novi ustav. 1838. Umro francuski sveštenik i političar Moris de Taljeran Perigor, jedan od … [Read more...]

1532. Španski osvajač Fransisko Pizaro iskrcao se sa malom grupom vojnika na sjevernu obalu Perua. Savladavši otpor Indijanaca, Španija 1572. osvojila Peru i držala ga u svom posjedu do 1824. 1703. Umro francuski pisac Šarl Pero, autor čuvene zbirke bajki "Vilinske priče", u kojoj su i "Mačak u čizmama", "Crvenkapa" i "Uspavana ljepotica". 1770. U Versaju se vjenčali francuski prestolonasljednik Luj (kasnije Luj XVI) i Marija Antoaneta, kćerka austrijske carice Marije Terezije. Nakon … [Read more...]

1536. Engleski sud proglasio krivim za preljubu i incest Anu Bolen, drugu ženu kralja Henrija VIII, i njenog brata, lorda Rošfora, i osudio ih na smrt. 1571. Tatari osvojili i zapalili Moskvu. 1767. Đenova prodala Francuskoj ostrvo Korziku. 1773. Rođen austrijski državnik knez Klemens Meternih, najuticajnija ličnost u Evropi tokom gotovo 40 godina, koliko je bio na mjestu ministra inostranih poslova i kancelara Austrije. 1796. Trupe Napoleona Bonaparte ušle u Milano. 1847. U … [Read more...]

1316. Rođen je Karlo IV Luksemburški, kralj Češke od 1346, rimsko-nemački car od 1355. U Pragu je osnovao prvi Univerzitet u srednjoj Evropi [1348]. 1610. Vjerski fanatik ubio u Parizu francuskog kralja Anrija IV, prvog monarha iz dinastije Burbona. 1643. Na francuski prijesto došao četvorogodišnji Luj XIV nakon smrti oca Luja XIII. Regentkinja bila njegova majka Ana Austrijska, ali je stvarnu vlast imao kardinal Mazaren. 1686. Rođen njemački pronalazač Gabriel Daniel Farenhajt, koji je … [Read more...]

1619. Po nalogu princa Morisa od Nasaua, pod optužbom za religioznu subverziju, pogubljen holandski državnik Johan van Oldenbarnevelt, osnivač moderne holandske države. 1717. U Beču rođena austrijska carica, češka i mađarska kraljica Marija Terezija, nasljednica Karla VI od 1740, jedna od najznačajnijih ličnosti dinastije Habzburga. 1787. Prvi brodovi sa robijašima krenuli iz Engleske prema novoj koloniji Australiji, koja je tada Engleskoj služila kao kažnjenička kolonija. 1792. Rođen … [Read more...]

1567. Rođen Klaudio Monteverdi, italijanski kompozitor. 1607. Engleski avanturista Džejms Smit osnovao prvo englesko naselje na tlu Sjeverne Amerike, koje je kasnije po njemu dobilo ime Džejmstaun. 1820. Rođena engleska bolničarka Florens Najtingejl, koja je otvorila prvu školu za bolničarke. U Krimskom ratu (1853-56) organizovala prvu ekipu za njegu ranjenika. 1842. Rođen francuski kompozitor Žil Masne. 1884. Umro češki kompozitor Bedžih Smetana, osnivač češke opere i moderne … [Read more...]

330. Rimski car Konstantin I Veliki proglasio grčki grad Vizant za novu prijestonicu Rimskog carstva. Grad je po njemu nazvan Konstantinopolj, a Turci ga osvojili 1453. i kao Istanbul bio prijestonica Otomanskog carstva do 1923. 483. Rođen vizantijski car Justinijan I Veliki. Tokom vladavine, od 527, nastojao da obnovi jedinstvo Rimskog carstva, sa sjedištem u Carigradu. Zaslužan za kodifikaciju rimskog prava. 1686. Umro njemački fizičar i izumitelj Oto fon Girike. Prvi demonstrirao … [Read more...]

1497. Italijanski pomorac Amerigo Vespuči krenuo na prvo putovanje u Novi svijet. Doplovio do obale Brazila i Hondurasa, uvjeren da je otkrio novi kontinent između Evrope i Azije. 1655. Britanci od Španije preuzeli Jamajku, koja je pod španskom vlašću bila 161 godinu. 1760. Rođen francuski oficir Klod-Žozef Ruže de Lil, koji je 1792. napisao riječi i melodiju francuske himne "Marseljeza". 1774. Kralj Francuske Luj XV umro od malih boginja. Prijesto naslijedio kao petogodišnjak 1715, … [Read more...]

1945. Njemački feldmaršal Vilhelm Kajtel u Berlinu potpisao završni dokument o okončanju Drugog svjetskog rata. U ime saveznika, dokument potpisali sovjetski maršal Georgij Žukov i britanski general Artur Teder. Dokument o bezuslovnoj predaji Njemačke potpisan 7. maja u Remsu. Deveti maj je, praktično bio kraj Drugog svjetskog rata, najkrvavijeg sukoba u istoriji čovječanstva, u kome je, kako se procjenjuje, poginulo 55 miliona ljudi. 1502. Sa četiri broda i 150 ljudi Kristifor Kolumbo je … [Read more...]

1429. Pobjedom francuske vojske nad Englezima završena opsada Orleana u Stogodišnjem ratu. 1794. U Parizu, po nalogu Revolucionarnog suda, giljotinom pogubljen francuski hemičar Antoan Lavoazje, osnivač moderne hemije. Formulisao je Zakon o neuništivosti materije i otkrio proces oksidacije. 1828. U Švajcarskoj rođen Henri Dunan (Anri Dinana), osnivač Crvenog krsta (1863) i dobitnik prve Nobelove nagrade za mir 1901. 1852. Potpisan Londonski protokol, kojim se garantuje integritet … [Read more...]

1663. U Londonu otvoreno prvo moderno pozorište pod pokroviteljstvom kralja Čarlsa II. 1682. Umro ruski car Fjodor III Aleksejevič Romanov, a na presto je došao Petar I. 1711. Rođen je Ruđer Bošković, matematičar, fizičar, astronom, jedan od najvećih umova svoga doba, osnivač i direktor Brerske astronomske konzervatorije i direktor Optičkog instituta francuske mornarice. Postavio je dvije geometrijske metode za određivanje elementarne rotacije sunca, geometrijski metod određivanja putanje … [Read more...]

1527. Vojska burbonskog vojvode Karla V, opustošila je i opljačkala Rim i pobila oko 4.000 njegovih stanovnika, čime je završeno zlatno doba italijanske renesanse. 1757. U Sedmogodišnjem ratu pruski kralj Fridrih II osvojio je Prag, koji su branile austrijske trupe. 1758. Rođen je jedan od vođa francuske revolucije Maksimilijan de Robespjer, vođa jakobinaca i začetnik revolucionarnog terora. 1840. Puštene su u promet prve poštanske marke u Velikoj Britaniji - od jednog i dva penija s … [Read more...]

1570. Otomansko carstvo objavilo je rat Veneciji zato što je odbila da preda mediteransko ostrvo Kipar. 1600. Umro Žan Nikot, francuski diplomata, koji je donio duvan iz Portugala. Duvan se na Francuskom dvoru koristio kao lijek protiv glavobolje. Jedan sastojak u duvanu, nikotin, po njemu je dobio ime. Žan Nikot je takođe sastavio jedan od prvih francuskih riječnika. 1705. Umro rimsko-njemački car Leopold I. Uspješno se borio protiv Turaka, a slavu mu je donijela odbrana Beča  … [Read more...]

1980. U Kliničkom centru u Ljubljani, oko 15 sati i 5 minuta, umro je Josip Broz Tito, vođa jugoslovenskih partizana u II svjetskom ratu, predsjednik Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, predsjednik Saveza Komunista, Vrhovni Komandant oružanih snaga, Maršal Jugoslavije Josip Broz Tito. Sahranjen je 8. maja 1980. u Beogradu u Kući cvijeća. Na njegovoj sahrani bilo je prisutno 209 delegacija iz 127 država svijeta, što je zvanično najposjećeniji pogreb nekog državnika u prošlom vijeku. … [Read more...]