Dogodilo se na jučerašnji dan

Ne preporučuje se mlađima od 18 godina, kao ni čitaocima sa slabim stomakom.

izvor: побједа.цо.ме, piše: Blagota Mitrić

Neko je nekad neđe rekao ovako: „Najjači nije nikada dovoljno jak da uvijek bude gospodar, ako ne pretvori svoju snagu u pravo, a poslušnost u dužnost“. Ova misao mi se urezala ko zna otkad, a sada mi je potaman da je navedem kao jedan od mogućih profila lidera Crne Gore, a ko je lider Crne Gore zna i priznaje svako, pa čak i oni koji ga ne podržavaju.

Ovo je, inače, u mojoj „spisateljskoj“ karijeri treća kolumna o neospornom i neprikosnovenom i rođenom lideru Crne Gore. I pravo da vam kažem, poštovani čitaoci, ne znam „koji mi je đavo“ da o našem lideru pišem po treći put – da li zbog njegove postojane i lične harizme, da li zbog mog podsvjesnog sindroma koji bi se mogao nazvati „Tito“, zbog toga što je stvorio naljepšu državu na svijetu, koja je poslije njega bestraga nestala, zato što je on bio jedina institucija u njoj, konačno da li zbog prokletog inata liderovim oponentima, koji ga stalno osporavaju, srazmjerno njegovoj državničkoj uspješnosti. Što naš lider uspješniji, to oponenti rigorozniji, ili, preciznije, rigidniji. Riječju, što naš lider bolji za državu, oni još gori za njega. Jedna digresija: praznično izdanje jednih crnogorskih dnevnih novina na naslovnoj strani obavještava, povodom petogodišnice državne samostalnosti Crne Gore: „Pet godina bez pomaka.“ A onda, na istoj strani, veoma efektno, odnosno veoma defektno demantuju sami sebe tako što objavljuju procente podrške pojedinih partija od strane građana, pa ih opet citiram: „DPS 42%, SNP (koja je bila DPS) 19 %, pa sve do PZP sa 5%.“ Moj unuk Jovo mi je izračunao da je to duplo više od drugorangirane SNP! S druge strane, novopečeni premijer zvanično saopštava da ne postoji države koja je u posljednjih pet godina više napredovala od naše države, a evo šta ja kažem: Postoji jedna ubitačna činjenica, koja „hvata u laž“ sve oponente našeg lidera, a to je da je lider Crne Gore od prepolovljene DPS 1997. godine – od te jedne polovine ponovo stvorio ubjedljivo najjaču političku stranku u državi sa više povjerenja građana od tri njegova glavna protivnika zajedno!

Sad, zaista, ne mogu ni ja reći da je njegovo neprikosnoveno liderstvo donijelo sve sami „med i mlijeko“, ali je jedno nepobitno i opšte poznato da je naša država danas u svijetu prepoznata, kako se to kaže, kao „uspješna priča“, sa veoma izglednom državnom perspektivom. S druge strane, po mom ličnom sudu, jedna od najvećih anomalija u državnom bitisanju je u tome što je država totalno „zakazala“ na planu ostvarenja ustavnog načela socijalne pravde, što je, uzgred, jedan od osnovnih ustavnih atributa, a ovo kao posljedica procesa privatizacije, koja je sa sobom donijela mnoge negativne pojave na štetu velikog broja građana koje se mogu viđeti golim okom. Ali, to nije tema ove kolumne. O tome sam pisao otkako je privatizacija, stečaja i tehnoloških višaka radnika. Tema ove kolumne je u naslovu. Zašto? Kad je o njemu, kao lideru, sve rečeno. I knjige su pisane. („Premijer pobjedničkog duha“). Zato što mi je namjera (nije valjda utopijska) da ovom kolumnom pokrenem kampanju (da se nijesam malo zaletio) o ideji, čiji je idejni tvorac svojevremeno bio (valjda i ostao) profesor Veselin Vukotić – o Crnoj Gori kao „mikro državi“ i to sa predśedničkim sistemom. Opet zašto? Zato što imamo državu velike „divlje ljepote“, a geografski i demografski malu, a ljepotom moćnu i rođenu za projekat „mikro države“ s jedne strane, i zato što Crna Gora ima, što malo koja država ima, već rođenog lidera, kome formalno treba dati i ustavne pretpostavke kroz predśjednički sistem, kako bi njegovo liderstvo i harizma došli do punog izraza, a sve u korist države i svih njenih građana.

E, kad je ovo što sam naveo tako, ili ako je tako, crtam profil lidera Crne Gore i iznosim osnovne teze za radikalnu ustavnu reformu, odnosno za prelazak iz parlamentarizma u predśednički sistem, sa osnovnim postavkama profesora Vukotića – da Crna Gora umjesto dvadeset i kusur ministarstava ima pet i to: finansije, vanjski poslovi, nauka, zdravstvo i kultura i sport, a sva ova ostala administrativno birokratska mašinerija svela bi se na servis nabrojanim ministarstvima, na čijem čelu bi bio predśednik države, odnosno njen lider, koga bi građani izabrali na neposrednim predśedničkim izborima. Sve ovo sa osnovnom tezom iz citirane misli sa početka ovog teksta da se od svakog ministarstva napravi najjača moguća institucija, tako da sa predśednikom na čelu predstavlja mozak države. I da se stvori tzv. „mikro država“ sa svim njenim prednostima u odnosu na današnju, koja često „glumi“ pravnu državu, zato što ponekad pati od političke, ekonomske i sudske neefikasnosti, i sve što imamo duplo – objediniti, i nauku i književnost (umjetnost) i novinarstvo i dr. Za ovo postoji osnovna pretpostavka, a to je da Crna Gora ima lidera, jer je njegova osnovna misija ispunjena – stvorio je nezavisnu državu koja će dugo (nadam se vječno) živjeti uspješno uprkos nestabilnom okruženju.

Prema Sanji Vlahović, aktuelnoj ministarki za nauku, lideri se rađaju sa specifičnim osobinama; lideri su prirodni talenti sa urođenim darom za upravljanje; liderstvo se ne može naučiti. Bez lažne skromnosti, slične teze sam naveo prije desetak godina u prvoj kolumni o lideru Crne Gore, koja je objavljena u ondašnjoj „Publici“ pod naslovom „Lideri se rađaju“ navodeći da naš lider nije učio školu za lidera, nego je rođen za lidera, da je harizmatična osoba, što je osnovna osobina lidera, da posjeduje osobenu dar za donošenje ad hoc odluka, bilo strateških, bilo taktičkih, da on jedino može efikasno funkcionisati kad je na čelu države. Opet Sanja Vlahović: „Biti lider znači uživati posebne privilegije kompleksnosti i raznolikosti, ali u isto vrijeme imati mogućnost da napravi značajne promjene u životima onih koji mu dozvoljavaju da ih vodi.“ Svaka ova riječ se odnosi i na lidera Crne Gore. Za mene lično, poznavajući ga od najmlađih dana, osnov njegovog liderstva je – njegova lična harizma. Mnogo puta bio sam neposredni svjedok tome. U skladu sa rečenim, Veber definiše harizmu kao kvalitet individue sa posebnim moćima i kvalitetima. A po mom sudu, fenomen harizme je jedna veoma pozitivna osobina, značajno rizična (a šta je to bez rizika) koja prosto za sobom ima mase sa željom da ih ta ličnost vodi, i to u bukvalnom smislu, pri čemu taj nevidljivi spoj između našeg lidera i njegovih sljedbenika, taj ključni spoj, je srazmjeran dimenziji njegove urođene harizme. Uz to, on je predan svome radu i stavlja sve, svojom državničkom funkcijom i ličnom hrabrošću, u ostvarenje ključnih državnih pravaca (EU, NATO). Naš lider, takođe, ima nespornu sposobnost ubjeđivanja i saopštavanja svojih ideja i njihovog ostvarenja na način koji intergriše sve njegove pristalice. Zato je naš lider uvijek spreman da preuzme lični rizik i ima sposobnost i želju da se pojavi kad god naiđe krizno vrijeme za državu. Njegov lični rizik proističe iz njegove lične harizme i on je daleko od tzv. lidera po položaju (kojih u maloj Crnoj Gori ima koliko hoćete) pa zato njegovi sljedbenici imaju u njega neograničeno povjerenje, zato što vjeruju u njegovu moć, koja proizilazi iz njegovih ličnih karakteristika, a ne iz formalnog autoriteta.

Da zaključim: lider Crne Gore ima harizmu koja ljude ne ostavlja ravnodušnim (posebno nijesu ravnodušni njegovi protivnici) jer njegov lični stil harizmatičnog lidera osnovni je atribut kojem se njegovi sljedbenici dive, a njegovi protivnici zavide.