Institucije u Crnoj Gori postoje samo formalno

da bi režim u njima sprovodio svoje odluke…

izvor: dan.co.me, 09. Novembar 2009.

U odnosu na vrijeme komunističke vlasti, nije se mnogo toga promijenilo u Crnoj Gori, ocijenio je prof. dr Đorđije Blažić. Govoreći o godišnjici obilježavanja pada Berlinskog zida u kontekstu nepromjenjivosti vlasti u Crnoj Gori, Blažić za “Dan” ističe da su nastale promjene formalnog, ali ne i suštinskog karaktera. Već 20 godina u Crnoj Gori vlada ista politička partija – DPS, koja je nastala iz Saveza komunista Jugoslavije.

– Došlo je do promjene državno-pravnog statusa i uvođenja višestrančaja, ali od te tradicije SKJ nije se mnogo odmaklo. Crnoj Gori će biti potrebno mnogo vremena da dođe u “uobičajene” parlamentarne sisteme. Dovoljno je samo pogledati odnose pozicije i opozicije i onda će svakome biti jasno da ovdje opozicije u klasičnom, naučnom smilu, praktično i nema. A očigledno je i da partijama sada odgovara takvo stanje – smatra Blažić.

Berlinski zid, srušen septembra 1989. godine, označio je novi politički početak za Evropu. Komunizma kao političke snage više nije bilo i liberalna demokratija zapadnog tipa postala je novi cilj modernog svijeta. Do koje mjere je to uspjelo, ostaje da se vidi, ali pad Berlinskog zida nije bio samo zbog toga važan – već i kao simbol otpora represiji i diktaturi. To su bila ključna obilježja istočne Njemačke, sovjetskog satelita u Evropi, kojom je upravljao Erik Honeker. On nije tolerisao rivale i bio je poznat kao lider koji je praktikovao “čvrsti komunizam”, gdje bi onaj ko visoko digne ruku sa zastavom protiv sistema, ostao i bez ruke i bez zastave. Zbačen je u nasilnoj revoluciji, koja je kulminirala rušenjem Berlinskog zida.

Tih godina došlo je do promjena i na našim prostorima. Počeo je raspad SFRJ, a smijenjena je vlast komunističke partije, u revoluciji koju su pokrenuli “mladi, lijepi i pametni”. Njihovo vrijeme još traje.

Prema ocjeni Blažića, suštinski problem u Crnoj Gori je postojanje personifikacije institucija. Kaže da su institucije pod jakim političkim uticajem i ističe da ih ni u vrijeme SFRJ nije bilo u pravom smislu riječi.

– Postojale su formalne institucije, ali je partija donosila odluku o svemu. Suštinski, sada je stanje potpuno isto, partije donose odluke, ali im institucije služe kao forma da se odluka sprovede u djelo. Preveliki je uticaj političara i do momenta dok taj uticaj ostaje dominantan, institucije u Crnoj Gori ne mogu da funkcionošu na pravi način. Nema sada o čemu da razgovaramo u tom dijelu, posebno kada je riječ o Ustavnom sudu. Ne znam zašto građani uopšte plaćaju Ustavni sud, jer nije valjda da je ocjenjivanje pravilnika ministarstava i agencija njegov posao. Ustavni sud ima primarnu funkciju zaštite ustavnog poretika a, nažalost, naš sud štiti režim ove zemlje – rekao je Blažić.

Iako se, nastavlja on, 2006. godine likovalo po Crnoj Gori kako je dobijena država, “dobijena je farsa da Crna Gora ima državu”.

– Ovo što imamo danas, daleko je od države. Mislim da je demokratska i pravna država još nedostižna i da to ne može biti ova improvizacija koju imamo. Tačno je – prvo ide demokratija a onda država i za konstituisanje demokratske države preduslov je postojanje demokratije. Zato, pitanje za sve je ko stvara državu – da li narod ili oligarhija. To je ono na šta Crna Gora mora danas da nađe odgovor – potencira profesor Blažić.