izvor: vijesti.co.me, piše: Nemanja Tepavčević
Ako se zapitate koja je tačna adresa Vlade Crne Gore, odnosno radnog mjesta našeg najuticajnijeg političara, premijera Đukanovića, saznaćete da se radi o Karađorđevoj ulici bb – bez broja. Zaključak o ironičnosti naziva lokacije sjedišta crnogorske izvršne vlasti, ipak ostavimo čitaocima da sâmi donesu. Ovom prilikom, korisnije je osvrnuti se na simboliku BB fenomena koji, u poređenju sa metonimima EU vlada, sugeriše opis dvodecenijskog stanja crnogorske sociopolitičke scene. Precizno utvrđene adrese i istorijski utemeljeni nazivi državnih objekata u Zapadnoj Evropi odraz su uređenog društva i stabilnog institucionalnog sistema koji za sada predstavljaju samo san crnogorskih građana.
U slučaju Velike Britanije, poznato je da izraz „Ulica Downing br.10“ označava mjesto na kojem premijer Cameron donosi odluke čiji uticaj prelazi granice ove ostrvske zemlje. Za razliku od većine evropskih zemalja, u kojima se demokratija rađala u krvavim noćima revolucije, engleska monarhija je svoj demokratski sistem proizvela postepenom evolucijom. U ovoj državi, prihvatanje institucija razvijenih tokom vjekova ne dovodi se u pitanje.
U domovini kraljice Elisabethe II, vladavina prava i poštovanje zakona su glavna pravila po kojima britanski političari i društvo igraju. Izuzetan kontinuitet institucija posljedica je, inter alia, aktivne uloge administrativnih službenika. Ovi činovnici, odani državnim a ne interesima političkih partija, najviše su zaslužni za nesmetano funkcionisanje zemlje u kojoj se, koliko god to nama zvučalo nepojmljivo, najviše vjeruje policiji, sudstvu i lokalnoj samoupravi.
U postojbini ukusnih bageta i čuvenih vina i sireva, Francuskoj, situacija je nešto drugačija, ali ipak može služiti za uzor Crnoj Gori. I ovdje se zna tačno definisana lokacija sjedišta oba organa izvršne vlasti: Jelisejska palata, koja se nalazi u ulici Faubourg St Honoré br. 55, služi kao rezidencija predsjednika Republike, dok Hôtel Matignon u ulici Varene br. 57 predstavlja centar Vlade François Fillona. Objektivno gledano, ni u Francuskoj se danas ne primjenjuju svi principi koje je osnivač Pete Republike, De Gaulle, postavio davne ’58. godine. Na primjer, iako Ustav nalaže da šef države djeluje iznad partijskih interesa u cilju zaštite svih građana, to se ne može pripisati i suprugu manekenke Carle Bruni-Sarkozy, o čemu svjedoči i njegov nizak stepen podrške kod francuskih birača. Međutim, Republika i njene fundamentalne ideje slobode, jednakosti i bratstva, i dalje su svete riječi za francusko društvo koje oštro osuđuje nehuman tretman romske populacije. Iako često kritikovan, politički elitizam, izražen postojanjem Grandes Écoles institucija u kojima se školuje francuski kadar, može nam poslužiti kao nadahnuće za bitku protiv kvazi-stručnosti i nepotizma koji vladaju na ovim prostorima. Takođe bismo od francuskog heksagona mogli naučiti mnogo o kulturi štrajka i solidarnosti radničke klase koja zajedničkom borbom i angažovanjem više slojeva društva uspijeva da donese promjene u svoju korist.
Nakon traumatičnog iskustva sa Trećim Rajhom, koji je cijelu Evropu vratio u epohu zvjerskog, Njemačka je krenula stopama demokratije, duboko ukorijenjene u Grundgesetz-u, ustavnom dokumentu iz ’49. godine. Podstaknuti bremenom mučne istorije, Angela Merkel i njeni prethodnici kontinuirano usidravaju Njemačku u sigurnu luku demokratije i ljudskih prava. Aktivizam cjelokupnog društva, istrajnog u borbi za pravdu i odlučnog u pomnom praćenju odluka donešenih u Willy-Brandt-Straße br.1, sjedištu njemačke savezne Vlade, još jedna je od pouka za Crnu Goru.
Iz tranzicionog iskustva veće zemlje Iberijskog poluostrva, Crna Gora bi, takođe, mogla izvući korisne lekcije. I u ovoj kraljevini postoji istorijska građevina, palata Moncloa, koja služi kao zgrada Vlade premijera Zapatera. Dešavanja koja su obilježila period pred sâmi kraj Francove diktature i trenuci uspostavljanja demokratije od višestrukog su značaja za Crnu Goru. Prelazak sa autoritarnog režima na pluralističko otvoreno društvo uslijedili su nakon smrti zloglasnog Franca u ambijentu mirnih pregovora, bez lustracije i „čišćenja“ političkog terena za greške počinjene u prošlosti. Na taj način je sačuvan unutrašnji mir u zemlji koja je duboko podijeljena na centar (Madrid i kastiljansko jezičko područje) i periferiju (Katalonija, Baskija i druge oblasti). Demokratska opozicija i „zdravo tkivo“ Francovih sljedbenika prihvatili su zajedničku platformu po kojoj su urbanizacijom, sekularizacijom i edukacijom stanovništva doveli Španiju do zavidnog nivoa demokratičnosti. Od ove mediteranske zemlje bismo, takođe, mogli naučiti šta znači volja za istinskim mijenjanjem medija, jer danas u Španiji postoji projekat stvaranja nezavisnog javnog servisa po ugledu na britanski BBC – što je u kontrastu sa sadašnjim stanjem u našoj RTCG. A koliko je turizam uticajan u mijenjanju društva i političke atmosfere, najbolje govori španski primjer gdje je posjeta gostiju iz EU, prije učlanjenja Madrida u Uniju ’86., donijela vjetrove promjena i doprinijela demokratizaciji Španije. Bez uvrede našim uvaženim turistima iz regiona i Rusije, Crnoj Gori bi koristio veći priliv posjetilaca iz EU, kako u ekonomskom, tako i u političkom smislu.
Uprkos impozantnom izgledu današnje zgrade Vlade Crne Gore, (nepotpun i ironičan) naziv adrese na kojoj se nalazi daje joj odlike neozbiljnosti i nedovoljnog angažmana za boljitak svih naših građana. U tom smislu, ni prethodna lokacija nije bila adekvatnija, jer bi nama, koji nijesmo iz Podgorice, a tražili smo uputstva za dolazak do Vlade, govorili: „Tamo preko Morače, u ona dva kovčega“. Vrijeme je da se naše adrese numerišu, da bi se znao red u ovoj državi koja vapi za konkretnim i odgovornim akcijama. Relativno pažljivom i pronicljivom čitaocu, poruka ovog teksta je jasna – problem nije u Karađorđevoj bb, nego u svim onim „bezbrojnim“ odlukama, zakonima i mjerama koje svojim (ne)sprovođenjem drže crnogorskog građanina daleko od njegovih evropskih prijatelja.
javniservis.me 
Komentariši